My followers

Showing posts with label ඕස්ට්‍රේලියා. Show all posts
Showing posts with label ඕස්ට්‍රේලියා. Show all posts

Saturday, 17 March 2012

Arse end of the world හෙවත් ලෝකෙ අධෝ පැත්ත


උඩ තියෙන පින්තුරෙන් පෙන්නන්නෙ ඔස්ට්‍රේලියාව තුල යුරෝපයේ රටවල් ටික ඔක්කොම තිබ්බත් තවත් ඉඩ ඉතුරු වෙනව කියල. තව සිතියමේ පෙන්නන ප්‍රාන්ත අග නගර [state capital cities] අතර දුර වගේ සුළු විස්තර ටිකකුත් තියෙනව. ඔස්ට්‍රේලියාවෙ හිටපු අගමැති වරයෙක්, මට මතක විධියට බොබ් හෝක් නැමැත්තා කිව්ව කථාවක් මම මාතෘකාව හැටියට දාල තියෙන්නෙ. ඔස්ට්‍රේලියාවෙ සිතියම දෙස බැලුවමත් මනුෂ්‍යයෙකුගෙ පස්ස පැත්තක් වගේ පේනව. කිව්ව හේතුව මම හරියටම දන්නේ නැති වුනාට එයා ඔස්ට්‍රේලියාව හැඳින්නුව එක වතාවක 'ලෝකෙ පුක' එහෙමත් නැත්තන් 'Arse end of the world' කියල.

මම මීට ඉස්සෙල්ල පබ්ලිෂ් කල 'Disability Pension'  පෝස්ට් එකේ කොමෙන්ට් වලට උත්තර ලියන්න වෙලාව තිබුනෙ නැති වුනත්, සමහරුන්ව උපහාසෙට ලක් කරල ඇනෝ කෙනෙක් දාපු කොමෙන්ට් සහ මට මඩ ගහපු කොමෙන්ට් ඇතුළුව ඔක්කොම කොමෙන්ට් කියෙව්ව. එක්කෙනෙක් අහල තිබුන දරු කමට හදා ගන්න බැරිද කියලත්...හෙහ්...හෙහ්... කොහොම වුනත් සමහරු අවස්ථාවක් ලැබුනොත් ඔස්ට්‍රේලියාවට සංක්‍රමණය කරන්න කැමති බව කොමෙන්ට් වලින් මට හිතුන. මීට කලිනුත් අපේ සිංහල බ්ලොග් අවකාශෙට සම්භන්ද කීප දෙනෙක් ඔස්ට්‍රේලියාවට සංක්‍රමණය කිරීම ගැන මගෙන් පුද්ගලිකවත් විමසුව. ඒ නිසා මට හිතුන හැමදාම කුණුහරප ලියන එකේ වෙනසකටත් එක්ක ඔස්ට්‍රේලියාවට සංක්‍රමණය කරන්න කැමති අයට අවශ්‍ය වෙයි කියල හිතෙන විස්තර ටිකක් පළ කරන්න. මේ විස්තර මන් මේ විධියට නොකිව්වත්, අන්තර්ජාල පහසුකම් තියෙනව නම් කෙනෙකුට සර්ච් කරල හොයා ගන්න බැරි රහස් නම් නෙමේ.

ඔස්ට්‍රේලියාව, ලෝක ආර්ථික ප්‍රශ්න තියෙන මේ දවස් වලත්, අනෙත් රටවලට වඩා ආර්ථික අතින් ශක්තිමත් කියල හිතන්න පුළුවන්. දැනට මාස ගණනක ඉඳලම ඕස්ට්‍රේලියන් ඩොලරයේ අගය ඇමෙරිකන් ඩොලරයට වඩා වැඩියි. ඔස්ට්‍රේලියාවට තියෙන එක ප්‍රශ්නයක් තමා රටේ විශාලත්වය අනුව ජනගහනය මදි කම. හොරෙන් බෝට්ටු වලින් සංක්‍රමණය කරන ටික දෙනෙකුත්, ලෝකෙ සමහර රට වල තියෙන යුද්ධ සහ ඇතිවුන ස්වාභාවික විපත් නිසා ඕස්ට්‍රේලියන් රජයෙන් සරණාගතයන් හැටියට භාරගත් ටික දෙනෙකුත් මෙහාට ආවට, ඒ අයගෙන් මෙහාට සෑහෙන කාලයක් යනකන් එච්චර වැඩක් නෑ. හේතුව ඒ අය අතරෙ ඔස්ට්‍රේලියාවෙ කර්මාන්ත සහ කෘෂිකර්මයට හෝ තොරතුරු තාක්ෂනයට අවශ්‍ය පුද්ගලයෝ නැති තරම් නිසා.

ඔස්ට්‍රේලියාවෙ අනාගත අවශ්‍යතා වලට, අනාගත පරම්පරාව පුහුණු කරගෙන යනව වුනත්, වර්තමාන අවශ්‍යතාවන්ට ඕනේ කරන පිරිස අඩුයි. ඒ නිසා Skilled Migrants කියන කැටගරියෙ අයට මෙහෙට සංක්‍රමණය කරන්න  අවස්තාව උදා කරල තියෙන්නෙ. ඕස්ට්‍රේලියන් රජය උත්සාහ කරන්නෙ, වෙන රටවලින් පුහුණු පුද්ගලයන් මෙහාට ඇද ගන්න. ඒ රට වලට ඒක 'බ්‍රේන් ඩ්රේන් ' එකක් වුනාට ඕස්ට්‍රේලියන් රජය ඒ බව පයිසෙකට ගණන් ගන්නේ නෑ. සමහරුන්ට පේන්න පුළුවන් ධනපති ආර්ථික ක්‍රමේ වැරද්දක් කියල. කොහොම වුනත් මේ දවස් වල ඔස්ට්‍රේලියාවට අවශ්‍ය කරන වෘතීන් ලිස්ට් එකක් සහ අනෙත් විස්තර මෙතනින් ගිහින් බලන්න පුලුවන්. කෙලින්ම ලිස්ට් ඒක බලනව නං මෙතනින්  PDF ලියවිල්ලක් විධියට බලන්න පුළුවන්.

ලින්ක් හරහා ගිහින් බැලුව නම් Skilled Migrant කැටගරි කීපයක් තියෙන බව දකින්න ඇති. ඒ කොයි කැටගරියෙන් බැලුවත් තමන්ට අයදුම් පත්‍රයක් ඉදිරිපත් කරන්න අවශ්‍ය ලකුණු ප්‍රමාණයක් සුදුසු කම් අනුව ලබා ගන්න හැකියාව තියෙන්න ඕනේ. ඒ ඒ කැටගරියට අවශ්‍ය ලකුණු ප්‍රමාණයන් කොයි තරම්ද කියල මෙතනින් බලන්න.

ඒ ලකුණු ප්‍රමාණය තමන්ට ස්කෝර් කරන්න පුලුවන්ද කියල අයදුම් පත ඉදිරිපත් කරන්න හිතන්නත් ඉස්සෙල්ල මෙතනින් බලන්න පුළුවන්. මොකද අයදුම් පතත් එක්ක සෑහෙන මුදලක් ගෙවන්න ඕනෙ ප්‍රොසෙසින් ගාස්තුව හැටියට. අයදුම් පත පවා මුදල් ගෙවලයි ගන්න වෙන්නෙ. ඕස්ට්‍රේලියන් රජයට යන වියදම පියව ගන්න එක ඇරෙන්න සුදුසුකම් නැති අය නිකරුනේ අයදුම් පත් ඉදිරිපත් කරල අනවශ්‍ය වියදම්  සහ කාලය නාස්ති කරන එක වලක්ක්වන්නත් වෙන්නැති එහෙම මුදල් අය කරන්නෙ සමහර විට. නිකම් දෙනව නම් දෙමළ පත්තරෙත් ගන්න අය ඉන්නවනෙ.

මම ඔය දුන්න විස්තර ඔක්කොම සංක්‍රමණිකයන් සඳහාම වෙන් වූ ඕස්ට්‍රේලියන් රජයේ දෙපාර්තමේන්තුව ඒ කියන්නෙ Dept. of Immigration  නිළ වෙබ් අඩවියට මෙතනින් ගිහිල්ල ඒ හරහා හොයා ගන්න පුළුවන්. ස්ටුඩන්ට් වීසා, විසිටින් [ටුවරිස්ට්] වීසා, ඇතුළු සියලුම වීසා කැටගරි සඳහා විස්තර එතන තියෙනව. ලංකාවෙ ඉඳල අයදුම් පත් ඉදිරිපත් කරන අයට මුදලක් අයකරල සහය දෙන ඔස්ට්‍රේලියාවෙ  Dept. of Immigration  එකෙන් අනුමත  ලංකාවෙ ආයතන  ලිස්ට් එකත් ඒ වෙබ් අඩවියෙන්ම බලන්න පුලුවන්. 


මේ පෝස්ට් එක පබ්ලිෂ් කරන්න තත්පර ගානකට ඉස්සෙල්ල, ඊයකින් ආව ලෝකෙ එක, එක, පාර්ලිමේන්තු වල ඇතුළෙ සහ පිටතදි දේසපාලල දාපු ගොන් පාට් සහ ගහ මරා ගැනිලි ගැන වීඩියෝවක්. අනිත් ලින්ක් වලට නොයන කට්ටියට වුනත්,  මේක ඉන්ටරෙස්ටින් වෙයි කියල හිතෙනව. මෙතනින් ගිහින් කැමති නං බලන්න.  

Tuesday, 13 March 2012

Disability Pension

මේ පෝස්ට් එක  තාරක දිල්ශාන් එව්ව ඊයක් නිසා පහළ වුන අදහසක්.. සමහරු නං කලින් අහළ හෝ කියවල ඇති. 

මේක ඇමෙරිකාව හෝ ඔස්ට්‍රේලියාව වගේ රටක සිද්ධ වුන එකක්. මං එහෙම කියන්නෙ අපේ ලංකාවෙ පිං පඩියට වඩා හොඳ ගෙවීමක් වයසක උදවියට ආණ්ඩුවෙන් ගෙවන රටක සිද්ධ වුන සිදුවීමක් කියල පේන නිසා.  

වයස අවරුදු 65 යි මාස 6 පැන්නට පස්සෙ තව දුරටත් රැකියාව කරගෙන ඉන්න බාධාවක් නැති වුනත්  තමන් කැමති නම් විශ්‍රාම යන්න පුළුවන් ඔස්ට්‍රේලියාවෙ. එහෙම විශ්‍රාම ගියාම තනි පුද්ගලයෙකුට මාසෙකට $ 1400 විතර සහ ජෝඩුවක් නං  $ 2100 විතර රජයෙන් ගෙවනව. ඔය මුදලට අමතරව  ඉතාම අඩු මිළකට බෙහෙත් ගන්න අවස්තාව ලබා දෙනව. ඒ වගේම ගෙවල් කුලී ගෙවන්න සෑහෙන මුදලක් එහෙමත් රජයෙන් ගෙවනව. තවත් හුඟාක් පහසුකම් රජයෙන් ලබාදෙනව. ඒවායින් කීපයක් තමා රියදුරු බලපත්‍රයට වාර්ෂිකව ගෙවන ගාන ඉතාම සුළු මුදලක් වීම, වාහන ලියා පදිංචි කිරීමේ ගාස්තුව ඉතාම අඩු වීම.  ඔස්ට්‍රේලියාවෙ  විශ්‍රාම වැටුප් හා අනිත් වරප්‍රසාද ඔක්කොම කැමති කෙනෙකුට බලාගන්න පුළුවන් මෙන්න මේ ලින්ක් එක හරහ ගිහින්.

රියදුරු බලපත්‍රයට ගෙවන සහ වාහන ලියාපදිංචියට ගෙවන අඩු මුදල වැනි වරප්‍රසාද නැති වුනත් අඩුවට බෙහෙත් ලබාගැනීම වගේ වරප්‍රසාද, ගෙවල් කුලී ගෙවන්න සපෝට් එකත් එක්ක 'ඩෝල් ' එක කියල කියන මුදල රජයෙන් ලැබෙනව රස්සාවක් නැති අයට. විස්තර බලා ගන්න පුළුවන් මේ ලින්ක් එකෙන්. ඒ අයට ලැබෙන මුදලත් විශ්‍රාම වැටුපට  සමානයි. හැබැයි එයාල සති දෙකකට සැරයක් ලියකියවිලි ඉදිරිපත් කරන්න ඕනෙ තමන් ඇත්තටම රස්සාවක් හොයනව කියල. රස්සාවල් වලට අයදුම් පත් ඉදිරිපත් කරන්න කොම්පියුටර්, ප්‍රින්ටර්, අන්තර්ජාල, දුරකථන, සහාය ලබා දෙනව  'සෙන්ටර් ලින්ක් ' කියන ඩෝල්, පෙන්ෂන්, එහෙම ගෙවන රජයේ ආයතනෙන්ම.

අනෙක් ලබාදෙන සේවාවල් බොහොමයකට අමතරව  'සෙන්ටර් ලින්ක් ' එකෙන් ලැබෙන සේවාවක් තමයි, ආභාධිතයන්ව බලා කියා ගැනීම. ආභාධිතයාට පෙන්ෂන් එක හෝ ඩෝල් එකට සමාන මුදලක්  සහ පෙන්ෂන් එකට අයත් සියළුම වරප්‍රසාද  ලැබෙනව. අභාධිතයාගෙ බිරිඳට දරුවෙකුට හෝ ආභාධිතය කැමති කෙනෙකුට එයාගෙ උපස්ථායකය [carerer ] වෙන්න පුළුවන්.  එයාටත් ආභාධිතයාට සමානම මුදලක්  සමග සියලු වරප්‍රසාද හිමියි. ඊට අමතරව දෙන්නටම පොදු ප්‍රවාහණ සේවා වල නොමිලේ ගමන් කරන්න බලපත්‍රයකුත් ලැබෙනව. ඒ බලපත්‍රය නම් ප්‍රාන්තයෙන් [state ] ප්‍රාන්තයට වෙනස් වෙනස් වෙන්න පුළුවන්. බටහිර ඔස්ට්‍රේලියාවෙ නං විශ්‍රාමිකයන්ටත් සතියෙ දිනවල උදේ 9 ඉඳල සවස 3.30 වෙනතුරුත්, සෙනසුරාද, ඉරිද සහ අනෙක් නිමාඩු දිනවලත් පොදු ප්‍රවාහණ සේවාවන් නොමිලේ. Disability Pension එක ගැන විස්තර මෙතනින් බලාගන්න පුළුවන්. බටහිර ඔස්ට්‍රේලියාවෙ පොදු ප්‍රවාහණ සේවාවන් ක්‍රියාත්මක වෙන්නෙ රජයෙන්. ඒ සේවාවන්  ගැන විස්තර මෙතනින් බලා ගන්න පුළුවන්. 


විශ්‍රාමිකයෙක් වෙලා, විශ්‍රාම දීමනාව ලබා ගන්න යම්කිසි වයස් සීමාවක් පන්නල තියෙන්න ඕනෙ වුනාට, මානසික හෝ ශාරීරික වශයෙන් ආභාධිතයෙකුට එහෙම වයස් සීමාවක් නැති බව ඔය ලින්ක් වලින් අදාළ තැන් වලට ගිහින් බැලුවම පැහැදිලිව දකින්න ලැබෙයි. එහෙම ගිහින් බලන්න අකමැති අය මගෙ වචනෙ පිළිගන්න, ඔබා කවදාවත් පාඨකයො රවටල නෑනෙ ගජබින්න අතෑරල  :-))


තමන්ගේ වයස හරි ගියාම තව දුරටත් වැඩ කරන්න ඕනෙ නෑ, විශ්‍රාම සුවයෙන් තමන්ගෙ ජීවිතේ සැන්දෑ සමය ගත කරනව කියල තීරණේ කරන කෙනෙක් ගන්න ඕනෙ පියවරක් තියෙනව. තමන්ගෙ  වයස මෙපමණයි කියල ඔප්පු කල හැකි ලියකියවිලි අරගෙන 'සෙන්ටර් ලින්ක් ' එකට ගිහින් ලියා පදිංචි වෙන්න ඕනෙ. ඊට පස්සෙ සති දෙකකට සැරයක් තමන් නම් කරන බැංකු ගිණුමකට, කිසිම ප්‍රශ්නයක් නැතුව තමන්ගෙ පෙන්ෂන් දීමනාව බැර වෙනව. කොහෙවත් රස්තියාදු වෙන්න, කටේ කෙළ හිඳෙන කම් මුද්දර අලවන්න, අත වෙව්ල වෙව්ල අස්සන් ගහන්න, අවශ්‍යතාවයක් නෑ. තව එකක් මතක් වුනා ඒකත් කියන්නම ඕනෙ. සති දෙකකට සැරයක් දීමනාව ලැබෙන කොට අව්රුද්දකට  මාස 13 ක් පඩි. ඇයි ඉතින් අව්රුද්දට සති 52 ක් තියෙනවනෙ, නරක නෑ නේද ?


දැන් තමා තාරක එවපු ඊමේල් එකේ තිබ්බ කතාව. තමන්ට විශ්‍රාම ගන්න පුළුවන් වයසත් පන්නල කාලයක් වැඩ කරපු කෙනෙක්, අපේ ප්‍රධාන චරිතය. වැඩ කරගෙන ගියාට මෙයාට තේරෙන්න පටන් ගත්තලු, තමන්ගෙ මතක ශක්තිය එහෙම දැන්, දැන්, දුර්වල වේගන එනව කියල. ඉතින් තමන්ගෙ බිරිඳත් එක්ක සාකච්චාවක් එහෙම දාල තීරණේ කෙරුවලු විශ්‍රාම යන්න. තීරණේ ගැන වැඩ කරන තැනට දන්නුවම, ඉල්ලා අස්වීමේ ලිපිය බාර ගැනුන විතරක් නෙමේ, මෙතෙක් කල් කල සේවය වෙනුවෙන් ආයතනෙන් රත්තරන් ඔරලෝසුවක් එහෙමත් තෑගි ලැබුනලු. ඒ අතරෙ එකට වැඩ කරපු කට්ටිය අන්තිම දවසෙ හවස මෙයාව පබ් එකට එක්ක ගිහින් ග්‍රෑන්ඩ් විධියට 'සෙන්ඩ් ඕෆ් ' පාටියකුත් දුන්නලු.


පහුවෙනිද උදේම අපේ මිත්‍රය ගිහින් තියෙනව 'සෙන්ටර් ලින්ක් ' කන්තෝරුවට. ගිහින් ආපු කාරණේ කිව්වලු රිසෙප්ෂන් එකේ හිටපු හුරතල් දැරිවිට. ඒ දැරිවිත් නම, ලිපිනය, උපන් දිනේ, ආදී විස්තර අහල අපේ යාළුවා වෙනුවෙන් ෆෝම් කොලේකුත් පුරවන ගමන් ඉල්ලුවලු ඩ්‍රයිවින් ලයිසම, උප්පැන්න සහතිකේ, වගේ උපන් දිනේ සනාථ කරන ලියවිලි.


මන් අර කලිනුත් කිව්ව වගේ අපේ මිත්‍රයා රැකියාවෙන් අයින් වෙන්න ප්‍රධාන හේතුවක් වුනෙත් මතක ශක්තිය ටිකෙන් ටික අඩු වේගන යන බව එයාටම තේරුණ හන්දනෙ. මේ දවසෙත් මෙයාට ලියකියවිලි අරන් යන්න මතක් වෙලා නෑ. රිසෙප්ෂන් දැරිවිට මෙයා කිව්වලු, ගෙදර ගිහින්  ලියකියවිලි අරන් ආපහු එන්නන් කියල. ඒ දැරිවි හිනාවෙලා කිව්වලු නෑ ඕන නෑ, කමිසෙ උඩ බොත්තම් ටික ගලවන්න කියල. අපේ යාලුවට ඒ ඉල්ලීම තේරුන් ගියෙ නැතත්, ඕන දෙයක් කියල කමිසෙ උඩම බොත්තම් තුන හතර ගැලෙව්වලු. 


යාළුවගෙ පපුවෙ සුදු වෙච්ච මයිල් ගස් දිහා බලල කෙල්ල කිව්වලු ' සර් කිව්ව වයස ඇත්ත කියල මට හිතා ගන්න පුළුවන්, මන් අදම පෙන්ෂන් එක හදන්නම්, ආයෙ දවසක ටවුම පැත්තෙ එනකොට, ලියවිලි ටික අරන් එන්න'  කියල. මිනිහත් ඉතින් සන්තෝෂෙන් ගෙදර ගිහින් බිරිඳට කිව්වලු විස්තරේ.

විස්තරේ අහන හිටපු නෝන, මොකද්ද දන්නවද අපේ යාලුවට කියල තියෙන්නෙ ?
'තව අවුරුදු 20 කට ඉස්සර ඔයාට ඩිසේබිලිටි පෙන්ෂන් එක ගන්න තිබ්බ, කලිසමේ සිප් එක ඇරල පෙන්නුව නං'


Saturday, 10 March 2012

ඕස්ට්‍රේලියන් අගමැතිනියත් Living together

මේක පබ්ලිෂ් කරන්න හිටියෙ ෆයිනල් එක දින්නම, දැන් ඉතින් මොකේ දන් වළඳන්නද? 


පහතින් තියෙන්නෙ පෙබරවාරි දෙවෙනිදා, ඕස්ට්‍රේලියන් අගමැති තුමිය ජූලියා ගිලාඩ් තම නිළ නිවසේදී, පසුගිය  දින වල ඕස්ට්‍රේලියාවේ සංචාරය කල  ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම හමු වූ අවස්තාව නිරූපනය කරන පින්තුර ටිකක්.

මේ පින්තුර සහිත පුවත් පත් වාර්තාවේ " JULIA GILLARD AND HER HUSBAND" යනුවෙන් සඳහන් කරල තිබුනත්, ඒ දෙන්න අඹු සැමියන් නෙමේ. ඒ දෙන්නත් "Living Together "


                      

Australian PM hosts Sri Lanka cricket team at her residence

Photos courtesy of Johann Jayasinha/SNNI.
http://www.islandcricket.lk/sites/default/files/CB2012JJ0_0.jpg
ජූලියා ගිලාඩ්, මහේලව පිළිගනිමින්...
http://www.islandcricket.lk/sites/default/files/CB2012JJ0002_0.jpg
ජුලියා ගිලාඩ් සහ ඇගේ 'ලිවින් ටුගෙදර් '  පාට්නර් ටිම් මැතිසන් දකුණු අප්‍රිකානු ජාතික ශ්‍රී ලංකා  ක්‍රිකට් පුහුණු කරු ග්‍රැහැම් ෆෝඩ් පිළිගනිමින් 
http://www.islandcricket.lk/sites/default/files/CB2012JJ00003_0.jpg
ජුලියා ගිලාඩ්, ඇන්ජෙලෝ මැතිව්ස්  පිළිගනිමින් 
http://www.islandcricket.lk/sites/default/files/CB2012JJ00004_0.jpg
ජුලියා, ටිම්, මහේල සහ ශ්‍රී ලංකාව සමග පුහුණු තරඟයකට ඔස්ට්‍රේලියාවට  නායකත්ව දුන් බ්‍රැඩ් හැඩින්...
http://www.islandcricket.lk/sites/default/files/CB2012JJ00005_0.jpg
ලසිත් මලිංග...හෙහ්...හෙහ්....හෙයාර් ස්ටයිල් එක දැන් ලෝක ප්‍රසිද්ධයි.  මට නාකියෙක්, තරුණයෙක් සහ ගිරවියක් ගැන කතාවක් මතක් වුනා. දැන් කුණුහරප කථා  ලියන්නෙ මාසෙකට එකක් නිසා පස්සෙ කියන්නං....
http://www.islandcricket.lk/sites/default/files/CB2012JJ00006_0.jpg
මහේල රැස් වී සිටි පිරිස අමතමින්...
http://www.islandcricket.lk/sites/default/files/CB2012JJ00007_0.jpg
ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම ජූලියා සමග....
http://www.islandcricket.lk/sites/default/files/CB2012JJ00008_0.jpg
කට්ටිය කොක්ටේල් එකක් රස විඳිමින්...
http://www.islandcricket.lk/sites/default/files/CB2012JJ0009_0.jpg
පාටිය ඉවර වෙලා යන්න කලින් නැවතත් සමුහ චායාරුපෙකට පෙනී සිටිමින්...
© Johann Jayasinha/SNNI

Thursday, 1 March 2012

The Perth Mint (Part I)



1870 ගණන් වනතුරු තිරිඟු, දැව, ගව පට්ටි සහ බැටළු පට්ටි මත රැඳී  තිවුන බටහිර ඕස්ට්‍රේලියාවෙ ආර්ථිකය මහා පරිමාණයෙන් වෙනස් වුනේ රත්තරන් හමුවෙන්න පටන් ගත්තයින්. 1880 වෙනකොට වික්ටෝරියා, නිව් සවුත් වේල්ස්, දකුණු ඕස්ට්‍රේලියා වගේ ප්‍රාන්ත වලින් විතරක් නෙමේ, පිටරට වලින් පවා දස දහස් ගන්නනින් සෙනඟ ඇදෙන්න පටන් ගත්ත රත්තරන් හොයාගෙන බටහිර ඔස්ට්‍රේලියාවට. පැඩී හැනන් නම් පුද්ගලයා කැල්ගූලි  වලත්, ඊට ටික කලකට පසුව කූල්ගාඩි  වලත් රත්රන් හොයාගත්තයින් පසුව Gold Rush නමින් හැඳින්වුන රත්රන් පිලිබඳ තදියමක් පැතිරුනා බටහිර ඔස්ට්‍රේලියාවෙ.


ඩේ ඩෝව්න්, නැනයින්, පීක් හිල්, ගාර්ඩ්න් ගලි, ඩෙඩ් ෆිනිෂ් සහ පිනිකල්ස් රත්තරන් තදියම [Gold Rush] එක්කම ඇති වෙලා, ඒ පැති වල රත්තරන් ඉවර වුනාම නැති වෙලා ගිය නගර. ඔය කාලෙම බටහිර ඔස්ට්‍රේලියාවෙ වෘතීය සමිති ව්‍යාපාරෙත් ඇති වුනා කියලයි ඉතිහාසෙ සඳහන් වෙන්නෙ. බටහිර ඔස්ට්‍රේලියාව, එහෙ රත්තරන් ගැන, ඒ වගේම  වෘතීය සමිති  ඉතිහාසය ගැන විස්තර කියවන්න කැමති කෙනෙකුට මේන් මෙතනින් රිංගන්න  පුලුහන්.


ඔය කියන කාලේ, අද වගේ රත්තරන් සහිත පස් ටොන් ගණන් හාරල රසායනිකව පිරිපහදු කරන ක්‍රමයක් තිබිල නෑ. රත්තරන් තියෙනව කියල සැක කරන ස්ථාන වල පස් හාරල, ලංකාවෙ මැණික් ගරනව වගේ ඒ පස් හෝදමින්,  ගෝල්ඩ් නගට්ස් [gold nuggets] නමින් හැඳින්වෙන ස්වභාවික නමුත්, මිශ්‍ර, රත්තරන් මතු කර ගැනීමයි සිද්ධ වෙලා තියෙන්නෙ. වෙනත් ලෝහ එහෙමත් නැත්තන් අපද්‍රව්‍ය මිශ්‍ර නගට් උණු කරල පෙරල,  පිරිසිඳු රත්තරන් ලබාගෙන තියෙන්නෙ. Gold Rush එක කාලෙ හමුවුන රත්තරන් ප්‍රමානෙ, ගෝල්ඩ් රශ් එක නිසාම ඇතිවුන පොඩි නගරවල, ඒ නිසාම කම්මල් විවෘත කල රන් වැඩකාරයන්ට, පිරිපහදු කරන්න හැකියාවක් තිබුනෙ නෑ. මහා පරිමාණයෙන් [ඒ කාලේ හැටියට] වගකීමක් ඇතුව ප්‍රමිතියකට රත්තරන්  පිරිපහදුවට බටහිර ඔස්ට්‍රේලියාවෙ ඇතිවුන රාජ්‍ය ආයතනය 'පර්ත් මින්ට් ' නමින් හැඳින්වුනේ. පර්ත් මින්ට් එක එංගලන්තෙ රජයේ මින්ට් එකේ ශාඛාවක් හැටියටයි ක්‍රියාත්මක වෙලා තියෙන්නෙ. 


පර්ත් මින්ට් එකේ ප්‍රදර්ශනය කෙරෙන ඇත්ත රත්රන් නගට් එකක් 
  


උඩම පින්තුරෙ  වීල් බැරෝ එකේ තියෙන ලොකුම රත්තරන් නගට් එක කිලෝ 25.5 ක් බරයි. ඒක තමා  බටහිර ඔස්ට්‍රේලියාවෙ  හම්බ වෙලා තියෙන  දෙවෙනියට ලොකුම නගට් ඒක. ලොකුම එක කිලෝ ග්රෑම් 26 ක්ලු. ඒක කිරන්න තරාදියක් ඒ ටවුමෙ රන් වැඩකරු [ගෝල්ඩ් ස්මිත්] ගාව නොතිබුන නිසා ඒක තුනට කපල කිරල තියෙන්නෙ. පසුව ලැබුන දෙවනියට බර එක කපල කොටල නැහැ,  අදටත් ලොස් වෙගාස් නගරයේ 'ද ගෝල්ඩන් නගට් ' කියන කැසිනෝ එකේ ප්‍රදර්ශනේට තියල තියෙනවලු. තුන්වෙනියට ලොකු එක, [ඇත්තටම පළවෙනි එක කපල උණු කළ නිසා, අදට දෙවැනි තැන ඉන්න එක] තවම පර්ත් මින්ට් එකේ ප්‍රදර්ශනේට තියල තියෙනව. ඔය තුනම හමු වෙලා තියෙන්නෙ බටහිර ඔස්ට්‍රේලියාවෙ ගෝල්ඩ් ෆීල්ඩ් වල. අදටත් බටහිර ඔස්ට්‍රේලියාවට කියන්නෙ 'ද ගෝල්ඩන් ස්ටේට් ' කියල.


වීල්බැරෝවේ තියෙන, අතක හැඩේ නගට් එකට කියන්නෙ 'ද ගෝල්ඩන් හෑන්ඩ්' ඒක හමුවෙලා තියෙන්නෙ වයස අවුරුදු 11 ක කොල්ලෙකුට. අත්තටු විදහා ගත් කුරුල්ලෙකුගේ  හැඩේ එක 'ද ගෝල්ඩන් ඊගල් ' ඒ දෙකම හමු වෙලා තියෙන්නෙ පොළොව හාරල නෙමේ. පොළොව මතුපිට තිබිල. ඒවායේ අමුතු හැඩය නිසා කුතුහලෙන් පරීක්ෂා කරන විට ඒවයෙ ප්‍රමානෙ හැටියට අධික ලෙස බර නිසා රත්රන් බවට සැක කරල තියෙන්නෙ.
[වීල්බැරෝවේ තියෙන්නෙ ඔක්කොම ප්ලාස්ටික් ආකෘති]




බටහිර ඕස්ට්‍රේලියාවෙ රත්තරන් ප්‍රදේශ [ගෝල්ඩ් ෆීල්ඩ්ස්], අනිත් ප්‍රාන්ත සහ වෙන රට වලින් රැගෙන ආ මිශ්‍ර රත්තරන්, පිරිපහදු කරල රන් කාසි [සවරින්] සහ පිරිසිදු රත්තරන් බාර් නිෂ්පාදනයට 1886 ඉදිකිරීම් පටන් අරන් 1899 විවෘත කළ පිරිපහදුව තමා 'පර්ත් ගෝල්ඩ් මින්ට් ' එක කියල කියන්නෙ.   රත්තරන් පිරිපහදුව ඇරුනම ඔස්ට්‍රේලියාවෙ ව්‍යවහාර වුන කාසි නිෂ්පාදනයත් මේ මින්ට් එකේම තමා සිද්ධ වෙලා තියෙන්නෙ.  


පහල පින්තුරෙන් පෙන්නන්නෙ ඒ කාලෙ එකිනෙකට  යාබදව  තිබුන මින්ට් එක [වමේ] සහ ගිනි නිවන හමුදා මුලස්ථානය [දකුණෙ].


මේ පින්තුරේ තියෙන්නෙ අද පේන්න තියෙන මින්ට් එක 


පර්ත් ගෝල්ඩ් මින්ට් එකේ ඉතිහාසෙ පිළිබඳව විස්තර කියවන්න කැමති අයට මෙන්න ලින්ක් එක. හොඳ රසවත් තොරතුරු ටිකක් තියෙනව එතන. 


'ගෝල්ඩ් රශ් ' කාලෙ රත්තරන් හොයන්න බටහිර ඔස්ට්‍රේලියාවට ආ අයට කියන්නෙ Prospectors කියල. එයාලට  පර්ත් ඉඳල රත්තරන් හමුවුන කිලෝ මීටර් 600 ක විතර දුර යන්න වුනේ, බයිසිකල්, අශ්වයො පිටේ හෝ පයින්. පොළොව හාරන උපකරණ, නිදා ගන්න බ්ලැන්කට් එකක්, කෑම දාගෙන යන පෙට්ටියක් සහ වතුර බෝතලයක් ඇරෙන්න වෙන දෙයක් එයාල උස්සන් ගිහින් නෑ. හුඟාක් කට්ටිය මඟදි සහ කඳවුරු වලදී මිය ගිහින් තියෙනව.


පහත පින්තුර වලින් පෙන්නන්නෙ පර්ත් මින්ට් එකේ තියෙන ආකෘති කීපයක්. 


මෙන්න රත්තරන් හාරපු දෙන්නෙක්.


එයාලගෙ කෑම්ප් සයිට් එකක් 





මෙන්න මියගිය ප්‍රොස්පෙක්ටර් කෙනෙක් භූමදාන කළ තැනක්


පහල පින්තුර වලින් පෙන්නන්නෙ, පර්ත් මින්ට් එකට ඇතුල්වෙන ගේට්ටුවෙ සහ ප්‍රධාන දොරටුවෙ තියෙන පුවරු කීපයක් 








මේ තියෙන්නෙ පර්ත් මින්ට් එක ගොඩ නැංවීමට තැබූ මුල් ගල
 
පර්ත් මින්ට් ගොඩනැඟිලි දෙකේ පින්තූර දෙක හැර අනිත්ව මගෙ ජංගම දුරකථනයෙන් ගත්ත චායාරුප. සමාවෙන්න ඕනේ කොලිටි එක හරි නැත්තං, වයසක මනුස්සයට කැමරාව අරන් යන්න අමතක වුනානෙ.

පර්ත් මින්ට් එක පිළිබඳව සහ එහි නිෂ්පාදන ගැන තව විස්තරයක් ඊළඟ පෝස්ට් එකෙන් ඉදිරි දින කීපයෙදි බලාපොරොත්තු වන්න.

පහත තියෙන ලින්ක් තුනේ බටහිර ඔස්ට්‍රේලියාවෙ රත්තරන් ඉතිහාසෙ ගැන රසවත් තොරතුරු කියවන්න පුළුවන්. අන්තිමට තියෙන ලින්ක් එකේ මිකල්බර්ග් නම් සහෝදරයො තිදෙනෙක් එකතුවෙලා පර්ත් මින්ට් එකෙන් රත්රන් ගඩොල් 49 ක් උස්සපු හැටි විස්තරේ.


Thursday, 23 February 2012

DANGEROUS....!!!



අහල තියෙනවද 'ඕපල් ' කියල මැණික් වර්ගයක් ගැන ? මධුර ඩික්ෂනරියේ  කියන්නෙ 'අග්නි මාණික්‍ය'  කියල, මහාචාර්ය මලලසේකර උන්නැහෙ කියල තියෙන්නෙ 'උපල මාණික්‍ය' කියල. ලෝකයෙ මැණික් පතල් වලින් ලැබෙන ඕපල් මැණික් වලින් 30% කම ලැබෙන්නෙ, දකුණු ඔස්ට්‍රේලියාවෙ තියෙන 'කුබර් පෙඩි ' කියන කුඩා නගරෙ ආසන්නයේ තියෙන ආකර වලින්. White man 's hole එහෙමත් නැත්තන් 'සුද්දන්ගෙ වල' කියල ඒ පළාතේ ඉස්සර වාසය කළ  ඕස්ට්‍රේලියන් ඇබොරිජිනල් මනුස්සයන්ගෙ  බාසාවෙන් කිවූ  'කුබර් පෙඩි' කියන නාමය  තමයි තවමත් මේ නගරෙට භාවිතා වෙන නම.


ඉහළ චායාරූපෙ තියෙන්නෙ 'කූබර් පෙඩි ' මැණික් ආකර තියෙන ප්‍රදේශෙ, හැම තැනම ගහල තියෙන අනතුරු හැඟවීමේ දැන්වීමක්. 
පහල චායාරූපෙ තියෙන්නෙ 'කුබර් පෙඩි' නගරෙට  ඇතුල් වෙන තැන තියෙන නාම පුවරුව.


'

පහළින්  තියෙන්නෙ කුබර් පෙඩි වල පොලොව මතුපිට පේන්න තියෙන ගොඩනැගිලි. දරුණු කාන්තාර කාලගුණය නිසා මේ නගර වාසීන් ජීවත් වෙන්නේ, පොලොව යට. ඒගොල්ලො පොලොව හාරල හදල තියෙන ගෙවල් වල සාමාන්‍යයෙන් කාමර තුනක්, කුස්සියක්, නාන කාමරයක්, වැසිකිළියක් සහ
විසිත්ත/කෑම  කාමරයක්  [lounge /dinning area] තියෙනව. වායු සමීකරණ මේ ගෙවල් වලට අවශ්‍ය නැතිලු, ගෙවල් තුල දවල් කාලෙ වගේම රාත්‍රියෙත්  දරා ගත හැකි එකම උෂ්ණත්වකින් පවතින නිසා. පොලොව මතුපිට උෂ්ණත්වය  නම් සෙන්ටිග්‍රේට් 50 ට [ෆැරන්හයිට් 100] වඩා වැඩි වෙන දවස් තියෙනවලු.


මැණික් ආකර, පොළොව යට දේවස්ථාන ඒ වගේම පොළොව යට සුසාන භුමි, හෝටල් වැනි දේවල් නිසා ලෝකෙ හැම පැත්තෙන්ම සංචාරකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීමේ ශක්තියක් තියෙනව  මේ 'කුබර් පෙඩි ' කියන කුඩා නගරෙට. කුබර් පෙඩි නගරයෙ දකින්න තියෙන ගස් යකඩින් හදල වෙල්ඩින් කල ඒව...හෙහ්...හෙහ්...

අධික උෂ්ණත්වය නිසා ගොල්ෆ් ගහන්න නං පුළුවන් රෑට විතරයි. ගොල්ෆ් ගහන කට්ටිය tee-off එකට පොඩි 'තණ නිල්ල' කෑල්ලක්  අරන් එන්න ඕනෙලු, මොකද 'කුබර් පෙඩි' ගොල්ෆ් කෝස් එකේ තණකොළ නැති නිසා.





 Opal Dream, Mad Max Beyond Thunderdome, Red Planet  සහ  Priscilla, Queen of the Desert ඇතුළු චිත්‍රපට ගණනාවකට පසුබිම සපයල තියෙනව 'කුබර් පෙඩි'.


 පහතින් තියෙන්නෙ 'කුබර් පෙඩි' පල්ලියෙ පිටත සහ ඇතුළත දර්ශන කීපයක්.











පහතින් තියෙන්නෙ 'කුබර් පෙඩි' නිවසක ඇතුළත දර්ශන කීපයක්.




 පහතින් තියෙන්නෙ 'කුබර් පෙඩි' හෝටලයක දර්ශන කීපයක්.








 Aboveground Spaceship
  'කුබර් පෙඩි' පොත් සාප්පුව
මේ විස්තර සහ චායාරූප සපයා ගැනීමට උදව් කල තාරක දිල්ශාන් අමරසිංහට මගේ ස්තුතිය.
'තාරක දිල්ශාන්' නමින් කොමෙන්ට් කරන ඔහු සිංහල බ්ලොග් අවකාශයේ සැරිසරන, තම පියාගෙ ව්‍යාපාරයට උදව් දෙන ගමන්  පර්ත් නගරයෙ උසස්  අධ්‍යාපනය ලබන තරුණයෙක්.



කරුණු කාරණා සහ චායාරූප බොහොම අමාරුවෙන් හොයල, මේ පොස්ට් එක ලියල පබ්ලිෂ් කරන්න හේතු වුන කොමෙන්ට් එකක් තියෙනව. ඒක මෙහෙ ඉන්න එක්කෙනෙක්, මෙහෙ ඉන්න එවුන් ගැන, කියපු කියමනක්. කොමෙන්ට් ඒක පළ වුනේ නං වෙනත් බ්ලොග් එකක. {තරහකින් කිවූ දෙයක් නොවේ, දිරිගැන්වීමට ස්තුතිය පල කිරීමක්...හෙහ්...හෙහ්...}

//මේවයෙ ඉන්න එවුන් නොලියන එකේ බින්දිවත් මේවා ලියන එක කොච්චර දෙයක්ද.... එක අතකට ඉන්න තැන ගැන ඒවයෙ ඉන්න එවුන් කියනවට......//

කොමෙන්ට් එක නං ඔයිට වඩා දිගයි, වැදගත් කොටස විතරයි මෙතන දැම්මෙ.

ළඟදීම එනවා....!!! බටහිර ඔස්ට්‍රේලියාව පුරා හාරන රත්තරන් වලින් රන් ගඩොල්, රන් බිස්කට්, රන් කාසි, නිපදවන 'පර්ත් මින්ට් ' කියන රත්තරන් වැඩපොළ පිලිබඳ ලිපියක්.